Pile Katsayısı Nedir? (1x2, 1x2,5, 1x3)

Yayın: 2026-07-26 · 9 dk okuma

Müşteri "perdem dolgun dursun" dediğinde aslında pile katsayısından söz eder. Aynı pencereye aynı kumaştan iki perde dikilebilir; biri cılız durur, diğeri dolgun. Aradaki tek fark kullanılan kumaş miktarıdır. Bu yazıda pile katsayısı nedir, 1x2 ile 1x3 arasında gerçekte ne kadar fark olduğunu ve hangi kumaşa hangisinin uygun düştüğünü rakamlarla anlattık.

Pile katsayısı ne demek?

Pile katsayısı, kornişin enine göre kaç kat kumaş kullanılacağını gösteren sayıdır. 1x2 pile, 100 cm'lik korniş için 200 cm kumaş kullanılacağı; 1x3 pile ise 300 cm kumaş kullanılacağı anlamına gelir. Fazladan gelen kumaş büzülerek pileleri oluşturur ve perdeye o dalgalı, dolgun görünümü verir.

Katsayı arttıkça perde daha dolgun, dalgalar daha sık ve derin olur. Ama aynı oranda kumaş, dolayısıyla maliyet de artar. Doğru katsayı seçimi bu iki tarafı dengelemektir.

Katsayı metraja nasıl girer?

Metretül ailesinde formül şudur:

Metraj = (en × pile katsayısı + katlama payı) / 100

Katlama payını belirleyen şey perdenin tipi değil, dikimin pileli olup olmadığıdır: pile verilen her dikimde 30 cm, pilesiz (düz) dikimde 20 cm. Bu yüzden pileli bir fon ile pileli bir tül aynı payı kullanır; ayrımı yaratan katsayı ve metretül fiyatıdır. Güneşlik daima düz gerildiği için payı hep 20'dir. Bu değerler sektörde yaygın varsayılanlardır ve panelden değiştirilebilir.

Formülde katsayının bir çarpan olduğuna dikkat edin. Katlama payı sabit bir eklemedir ve ne yaparsanız yapın 20 ya da 30 cm olarak kalır; asıl farkı yaratan çarpandır. Bu yüzden geniş pencerelerde katsayı seçimi, dar pencerelerdekinden çok daha büyük tutar farkı doğurur.

Dikim şekillerinin karşılaştırması

300 cm'lik bir korniş üzerinden, metretül fiyatı 160 ₺ olan bir fon kumaşıyla dikim seçeneklerini yan yana koyalım. Düz dikimde katlama payı 20, pileli dikimlerde 30 cm olduğuna dikkat edin:

Tabloda görüldüğü gibi 1x2'den 1x3'e geçmek, aynı pencerede kumaş bedelini neredeyse yarı yarıya artırıyor. Bu, teklif verirken pile katsayısını mutlaka yazmanız gereken en somut sebeptir. Müşteri sizin 1x3 teklifinizle rakibin 1x2 teklifini yan yana koyduğunda, katsayı yazılı değilse siz "pahalı" görünürsünüz.

Tülde aynı karşılaştırma

Aynı 300 cm korniş için, metretül fiyatı 120 ₺ olan bir tülde — pileli dikildiği için katlama payı yine 30'dur:

• 1x2: (300 × 2 + 30) / 100 = 6,30 mtl → 6,30 × 120 = 756 ₺
• 1x2,5: (300 × 2,5 + 30) / 100 = 7,80 mtl → 7,80 × 120 = 936 ₺
• 1x3: (300 × 3 + 30) / 100 = 9,30 mtl → 9,30 × 120 = 1.116 ₺

Tülde katsayı artışının etkisi orantı olarak biraz daha yumuşak görünür çünkü metretül fiyatı genelde fondan düşüktür. Ama tülde dolgunluk gözle çok daha belirgindir; ince kumaş cılız kaldığında hemen fark edilir. Bu yüzden tülde yüksek katsayı tercihi yaygındır. Ayrıntı için tül perde metraj hesabı yazısına bakabilirsiniz.

Hangi kumaşa hangi katsayı?

Seçimde belirleyici olan kumaşın gramajı ve dokusudur. Kalın kumaş zaten kendi ağırlığıyla dalga yapar; ince kumaşın dalga yapması için fazladan metrajla desteklenmesi gerekir.

Bu bir kural kitabı değil, saha alışkanlığıdır. Nihai karar kumaşın tutuşuna ve müşterinin beğenisine göre verilir. Ama müşteriye seçenek sunarken bu mantığı anlatmak, hem satışı kolaylaştırır hem sizi "neden bu kadar pahalı" sorusundan kurtarır.

Katsayı seçerken bakılacak diğer noktalar

• Toplandığında ne kadar yer kaplayacak? 1x3 pileli kalın bir fon toplandığında geniş bir yığın oluşturur ve pencerenin ciddi bir kısmını kapatır. Dar pencerelerde bu ciddi bir sorundur.
• Korniş ve ray taşıyabilir mi? Yüksek katsayı = daha fazla kumaş = daha fazla ağırlık. İnce boru kornişler geniş pencerede 1x3 kalın kumaşta sarkma yapabilir.
• Kumaşın eni yeterli mi? Metrajı çıkardınız ama kumaş topunun eni dikime uygun mu? Özellikle çok geniş pencerelerde ek dikişi gerekebilir; bu da işçiliğe yansır.
• Pile başlığı tipi. Büzgü bandı, amerikan pile, kelebek pile gibi başlık tipleri de görünen dolgunluğu etkiler. Katsayı ile başlık tipi birlikte düşünülmelidir.
• Kanat sayısı. Katsayı toplam en üzerinden uygulanır; sonra dikimde kanatlara bölünür. Ortadan bölünen perdede toplam metraj değişmez. Bu konuyu fon perde metraj hesabı yazısında ele aldık.

Sık yapılan hatalar

1. Katsayıyı boya uygulamak. Pile yalnızca ene uygulanır. Boy metretül hesabına girmez.
2. Güneşliğe pile uygulamak. Güneşlik pilesizdir; metrajı (en + 20) / 100'dür. 300 cm'lik pencerede güneşlik metrajı 3,20 mtl'dir, katsayıyla çarpılmaz.
3. Katlama payını katsayıyla çarpmak. Formül (en × katsayı + 20)'dir, (en + 20) × katsayı değil. 300 cm'de 1x3 için doğru sonuç 9,20 mtl; yanlış hesapta 9,60 mtl çıkar.
4. Teklifte katsayıyı belirtmemek. En sık yaşanan fiyat tartışmasının kaynağı budur.
5. Fon ve tüle aynı katsayıyı otomatik uygulamak. Aynı pencerede fon 1x2, tül 1x2,5 olabilir; ikisi ayrı kararlardır.

Katsayıyı programda tutmak

Pile katsayısı, mağazada en çok "unutulan" alandır. Müşteriye 1x3 anlatılır, atölye fişine yazılmaz, perde 1x2 dikilir ve iş baştan yapılır. Bu yüzden katsayının ölçüyle birlikte tek bir kayıtta durması gerekir.

Perde programında ürün satırına pile katsayısını seçtiğinizde metraj anında yeniden hesaplanır; müşteriye üç seçeneği de saniyeler içinde gösterebilir, seçilen katsayı hem teklife hem sipariş yönetimindeki atölye fişine aynen yansır. Kumaş düşümü de stok yönetiminde doğru metraj üzerinden yapılır. Denemek için perde metraj hesaplama aracını kullanabilirsiniz.

Hesabın tamamını perde metraj hesaplama yazımızda, ölçü tarafını perde ölçüsü nasıl alınır yazımızda bulabilirsiniz.

Özet

Pile katsayısı, korniş enine göre kullanılacak kumaş katını belirler ve metrajı doğrudan çarpar. 1x2 kalın kumaşlarda, 1x2,5 orta gramajlı fonlarda, 1x3 ince tüllerde yaygındır. 300 cm'lik bir pencerede 1x2 ile 1x3 arasında kumaş bedeli neredeyse %50 fark eder — bu yüzden katsayı hem teklifte hem atölye fişinde açıkça yazılmalıdır.