Kârlılık Raporu Okuma Rehberi

Bu dersin sonunda

• Ciro, maliyet, net kâr ve marj arasındaki farkı bilirsiniz.
• Halı, perde ve ekstra gelirleri ayrı ayrı değerlendirirsiniz.
• Hangi marka ve hangi perde tipinin gerçekte para kazandırdığını görürsünüz.
• İskontonun kâra etkisini rakamla okursunuz.

"Bu ay iyi geçti" ile "bu ay 38 bin lira net kâr yaptım" arasında dağlar kadar fark vardır. Raporlar ekranı bu ikinci cümleyi kurmanızı sağlar. Ama önce üç kelimeyi netleştirelim, çünkü sık karıştırılır:

Ciro, sattığınız malın toplam tutarıdır — kasaya giren para değil, kestiğiniz toplam satış. Maliyet, o malın size kaça geldiğidir. Net kâr ise ikisinin farkıdır. Marj, kârın ciroya oranıdır: 100 liralık satıştan kaç lira kâr kaldığını yüzde olarak söyler. 100.000 ₺ ciro, 70.000 ₺ maliyet ise net kâr 30.000 ₺, marj %30'dur.

Bu derste raporu yukarıdan aşağı okuyacağız. Amacınız rakamları ezberlemek değil; hangi ürünün gerçekten kazandırdığını, hangisinin sadece ciro şişirdiğini görmek. Bazen en çok satan marka, en az kâr bırakandır — rapor bunu söyler.

Adım adım uygulama

1. Raporlar ekranını açın Sol menüden "Raporlar" sayfasına girin. "Gelir ve Karlılık Analizi" başlıklı ekran açılır.
2. Dönemi seçin "Zaman Kapsami" bölümünden "Bugün", "Bu Hafta", "Bu Ay", "Bu Yıl", "Tümü" veya "Özel Tarih" seçin. Filtre değiştiğinde tüm rapor otomatik yeniden hesaplanır. İpucu: Anlamlı karar için en az bir ay bakın. Haftalık rakamlar tek bir büyük siparişle yanıltıcı hale gelir.
3. "Toplam Ciro" kartını okuyun İlk kart dönemin toplam satışını gösterir. Kartın altındaki küçük satırda "Halı … | Perde … | Ekstra …" şeklinde kırılım vardır. Hangi ayağınızın işi taşıdığını buradan görürsünüz.
4. "Toplam Net Kâr" kartına geçin İkinci kart cebinize kalan tutardır. Altındaki kırılım halı, perde ve ekstra kârını ayrı ayrı verir. Ciro kırılımıyla karşılaştırın — oranlar tutmuyorsa orada bir hikâye vardır.
5. "Genel Marj" kartına bakın Üçüncü kart yüzde olarak marjınızdır ve altında "Halı %… | Perde %…" ayrımı yer alır. Marj düşüyorsa ya alış fiyatları arttı ya iskonto elden kaçtı.
6. "İşlem Hacmi" kartıyla adet tarafını görün Dördüncü kart dönemde kaç halı, kaç perde ve kaç ekstra kalem sattığınızı söyler. Ciro yüksek ama adet düşükse birkaç büyük iş yapmışsınız demektir.
7. "Perde Performansı" tablosunu inceleyin Aşağıya inin. Perde bölümünde önce dört özet rakam vardır: "Perde Cirosu", "Kumaş Maliyeti", "Net Kâr" ve "Marj". Altındaki tablo fon, tül, stor, zebra, jaluzi gibi tip bazında aynı analizi verir. İpucu: Perde maliyeti kumaş metrajı × alış fiyatı olarak hesaplanır. Alış fiyatlarını girmediyseniz kâr olduğundan yüksek görünür.
8. "Halı ve Ürün Performansı" tablosunda markaları sıralayın Marka satırlarını ciro ve kâra göre okuyun. Marj sütunu renklidir: %30 üzeri yeşil, %15-30 arası sarı, %15 altı kırmızı. Kırmızı satırlar fiyat politikanızı gözden geçirmeniz gereken markalardır.
9. Marka satırını genişletip seri detayını açın Marka satırının solundaki ok simgesine tıklayın. O markanın serileri açılır; hangi serinin çektiğini, hangisinin raf işgal ettiğini görürsünüz.
10. "Aksesuar ve Hizmet" bölümüne göz atın Sağdaki panelde maliyeti olmayan ek gelirler listelenir: montaj, korniş takımı, nakliye ücreti gibi. Altta "Toplam Ek Gelir" satırı vardır. Bu kalemlerin tamamı net kârdır.

Örnek bir aylık rapor ve nasıl okunacağı

Temmuz ayı raporunuz şöyle çıktı diyelim:

Bu tablodan üç sonuç çıkar. Birincisi: ciroyu halı taşıyor (180 bin), ama kârın büyük kısmı perde ve aksesuardan geliyor. İkincisi: perde marjı halının bir buçuk katı (%45'e karşı %30) — perde satışını artırmak, halı satışını artırmaktan daha kârlı. Üçüncüsü: 18.000 ₺'lik ek gelirin tamamı net kâr; montaj ve korniş satmadığınız her siparişte bu paradan vazgeçiyorsunuz.

Perde tipi bazlı performans — nerede para var?

Perde bölümündeki tablo, tip bazında aynı analizi tekrarlar. Tipik bir dağılım şöyle görünür:

Zebra 5 adetle 8.000 ₺ kâr getirmiş; tül 16 adetle 8.500 ₺. Yani bir zebra işi, üç tül işi kadar kazandırıyor. Vitrin düzenlerken, personeli yönlendirirken ve kampanya kurgularken bakacağınız rakam budur. Aynı mantık halı tarafında da geçerlidir: marka satırını genişletip seri detayına indiğinizde "çok satan ama az kazandıran" serileri yakalarsınız.

Marj rengini nasıl yorumlarım?

Halı tablosundaki marj sütunu renk kodludur ve size hızlı bir okuma verir:

• Yeşil (%30 ve üzeri): Sağlıklı. Bu markalarda stok tutmakta ve satmakta haklısınız.
• Sarı (%15-30): İdare eder. İskonto disiplinine dikkat edin, biraz kayarsanız kâr erir.
• Kırmızı (%15 altı): Sorun var. Ya alış fiyatı yükseldi ve etiketi güncellemediniz, ya bu markada aşırı iskonto veriyorsunuz, ya da alış fiyatını sisteme yanlış girdiniz.

Kırmızı bir satır gördüğünüzde önce üçüncü ihtimali eleyin: ürün kartındaki alış fiyatı doğru mu? Alış fiyatı satış ekranında asla görünmez, yalnız maliyet hesabında kullanılır; bu yüzden yanlış girildiğinde fark edilmesi zordur.

İskonto kâra nasıl yansır?

Panel, siparişte verdiğiniz iskontoyu tek bir kaleme yüklemez; kategorilerin cirolarına orantılı olarak dağıtır. Böylece halı ve perde kârları gerçekçi çıkar. Somut örnek:

Bir müşteriye 30.000 ₺'lik sipariş kestiniz: 20.000 ₺ halı, 10.000 ₺ perde. Toplamda 3.000 ₺ iskonto yaptınız. Panel bu 3.000 ₺'yi şöyle böler: halıya 2.000 ₺ (20/30 oranında), perdeye 1.000 ₺ (10/30 oranında). Raporda halı cirosu 18.000 ₺, perde cirosu 9.000 ₺ olarak görünür. Maliyetler değişmediği için kâr da buna göre düşer. Eğer iskonto tek kaleme yüklenseydi, bir kategori olduğundan kârlı, diğeri zararlı görünürdü.

Rapora bakarken düşülen tuzaklar

• Ciroyu kasa zannetmek: Ciro sattığınız maldır, tahsil ettiğiniz para değil. 293.000 ₺ ciro yaptıysanız ve bunun 90.000 ₺'si taksitteyse kasanız bunu görmez. Kasa ekranı ayrı bir gerçeği anlatır, ikisini karıştırmayın.
• Alış fiyatı girmemek: Maliyeti boş bir ürün, raporda %100 kârlı görünür. Rapor ancak ürün kartlarındaki alış fiyatları kadar doğrudur.
• Genel gideri unutmak: Rapordaki net kâr, ürün maliyeti düşülmüş kârdır. Kira, maaş ve elektrik bu rakamdan ayrıca çıkar — onları Kasa ekranındaki giderlerden okursunuz.
• Kısa dönem bakmak: Bir haftalık rapor tek bir büyük siparişle çarpılır. Ay ve yıl karşılaştırmaları daha güvenilirdir.

Sıkça sorulan sorular

Rapordaki net kâr benim gerçek kârım mı?

Ürün bazında evet, işletme bazında hayır. Rapor, satılan malın maliyetini düşer ve brüt işletme kârını verir. Kira, personel maaşı, elektrik, vergi gibi genel giderler bu rakamdan ayrıca çıkar; onları Kasa ekranındaki gider kayıtlarından takip edersiniz.

Neden bazı ürünlerin marjı %100 görünüyor?

Çünkü maliyeti sıfır kabul edilmiştir. Bu, montaj ve nakliye gibi hizmet kalemleri için doğrudur — gerçekten maliyetsizdirler. Ama bir halı veya kumaş %100 marj gösteriyorsa ürün kartına alış fiyatı girilmemiş demektir; kartı açıp fiyatı tamamlayın.

Perde maliyeti nasıl hesaplanıyor?

Kumaş metrajı × ürün kartındaki alış fiyatı olarak. Metraj, pile katsayısı ve katlama payıyla panelin hesapladığı gerçek kumaş miktarıdır. Dikim ücreti atölye carisine ayrı borç olarak yazıldığı için kumaş maliyetinden farklı bir kalemdir.

İskonto verdim ama raporda ciro değişmemiş gibi görünüyor.

Rapordaki tüm ciro rakamları "Ciro (Net)" yani iskonto düşülmüş tutarlardır. İskonto, kategorilerin cirolarına orantılı dağıtıldığı için tek bir yerde toplu olarak görünmez; her kategorinin net cirosunun içinde erimiş durumdadır.