Cari Ekstre Okuma Rehberi
Bu dersin sonunda
- Ekstredeki her rozeti ve satır tipini tanırsınız.
- Borç ve alacak sütunlarını karıştırmadan bakiyeyi doğrularsınız.
- Bir ekstre satırından ilgili siparişe tek tıkla gidersiniz.
- Müşteri karnesini okuyup vade kararı verirsiniz.
Ekstre, bir carinin hesap dökümüdür — yani o kişiyle aranızda geçen bütün para hareketlerinin tarih sırasına dizilmiş listesi. Kağıt defterde her satıra elle yazdığınız şeyin panel karşılığıdır, farkı şu: burada her satır nereden geldiğini de söyler. "Bu 6.400 ₺ neyin borcuydu?" sorusunun cevabı satırın kendisindedir.
Ekstreyi okumak, cari takibinin yüzde sekseni demektir. Müşteri kapıda "ben bunu ödemiştim" dediğinde, tedarikçiyle hesap kapatırken, ya da ay sonu neden bakiyenin şiştiğini anlamaya çalışırken bakacağınız yer burasıdır.
Bu derste ekstre satırlarını tek tek çözecek, rozetlerin ne anlattığını öğrenecek ve cari detayının üst kısmındaki müşteri karnesi şeridini nasıl kullanacağınızı göreceğiz. Ekstredeki hiçbir satır silinmez — bu bir kısıt değil, güvencedir.
Adım adım uygulama
- Cari detayını açın Cariler listesinden kişiyi bulup üzerine tıklayın ya da "Cari Dosyasını Aç" deyin. Detay sayfası açılır.
- Üstteki üç bakiye kartını okuyun Sayfanın üstünde "Borc Toplami", "Ödeme / Tahsilat" ve "Guncel Bakiye" kartları vardır. İlk ikisinin farkı üçüncüyü verir. Üçüncü kartın altında "Borclu", "Alacakli" veya "Dengede" yazar. İpucu: Kartların rakamları tutmuyorsa hemen paniklemeyin; ekstredeki iade/iptal satırları toplamları etkiler. Aşağıda anlatılıyor.
- Müşteri karnesi şeridine bakın Kartların hemen üstündeki tek satırlık şerit müşterinin sicilidir: kaç sipariş verdiği, toplam tutarı, son sipariş tarihi ve ödeme düzeni. Yeşil nokta ve "Ödeme düzeni temiz" yazısı iyi haberdir.
- "Hareketler" sekmesine geçin Sekmelerden "Hareketler"i seçin. Ekstre burada listelenir: Tarih, Açıklama, İşlem ve Tutar sütunlarıyla.
- Satırın rozetine bakın — işlem nereden geldi? Her satırın başında bir rozet vardır: "Sipariş", "Tahsilat", "Peşinat", "Mal Alımı" veya "Dikim". Rozet, o hareketin kaynağını söyler.
- Ortadaki işlem etiketinden yönü okuyun Satırın ortasındaki etiket "Borç (+)" ise bakiye artmıştır, "Ödeme (−)" ise azalmıştır. İade ve iptal satırları "İade (+)" veya "İade (−)" olarak sarı renkte görünür. İpucu: Tutar rengi de yardımcıdır: kırmızı borç, yeşil ödemedir.
- Sipariş bağlantılı satırdan siparişe gidin Sipariş kaynaklı satırlarda açıklamanın yanında "Siparişe git" oku vardır. Tıklayın, doğrudan o siparişin detayına düşersiniz — kalemleri, ölçüleri, teslim durumunu görürsünüz.
- Açıklama detayını okuyun Dikim ve mal alımı satırlarında ikinci bir satırda döküm yazar: "6,2 mtl × 25 ₺ (1x2 Pile, Fon/Salon)" gibi. Atölyeyle hesap kapatırken bu satır tartışmayı bitirir.
- Ekstre çıktısı alın Müşteriye vermek ya da dosyalamak için sayfanın üstündeki "Ekstre" butonuna basın. Yazdırılabilir döküm açılır; firma logonuz ve iletişim bilgileriniz üstünde görünür.
- Anlaşmazlıkta tarih sırasını takip edin Müşteri bir ödemeyi hatırlamıyorsa ekstreyi tarih sırasında birlikte okuyun. Her tahsilat satırında tarih, tutar ve açıklama yazar; yöntem bilgisi kasa kaydında saklıdır.
Ekstre satır tipleri ve rozetler
Rozet, satırın hangi işten doğduğunu anlatır. Beş temel rozet vardır:
| Rozet | Ne zaman oluşur? | Bakiyeye etkisi | Tipik açıklama |
|---|---|---|---|
| Sipariş | Sipariş "ONAYLA & CARİYE İŞLE" ile onaylandığında | Borç (+) — bakiye artar | Sipariş #A47C21 — 3 kalem |
| Peşinat | Siparişte kapora alındığında, onayla birlikte | Ödeme (−) — bakiye azalır | Sipariş peşinatı |
| Tahsilat | Hızlı Tahsilat veya cari "Yeni İşlem" ile | Ödeme (−) — bakiye azalır | Elden tahsilat / 3. taksit |
| Mal Alımı | Tedarikçili ürün satıldığında veya stok girişi yapıldığında | Tedarikçi carisinde borç | Kumaş alımı — 18 mtl |
| Dikim | Perde kalemi atölyeye gönderildiğinde | Atölye carisinde borç | 6,2 mtl × 25 ₺ (1x2 Pile, Fon/Salon) |
Örnek bir müşteri ekstresi
Ahmet Bey'in üç aylık hesabını okuyalım. 15.000 ₺'lik sipariş, 5.000 ₺ peşinat, sonrasında iki tahsilat ve küçük bir iade:
| Tarih | Rozet | Açıklama | İşlem | Tutar | Yürüyen bakiye |
|---|---|---|---|---|---|
| 04.03.2026 | Sipariş | Sipariş #A47C21 — salon halısı + fon perde | Borç (+) | 15.000 ₺ | 15.000 ₺ |
| 04.03.2026 | Peşinat | Sipariş peşinatı — Nakit | Ödeme (−) | 5.000 ₺ | 10.000 ₺ |
| 10.04.2026 | Tahsilat | 1. taksit — Havale | Ödeme (−) | 2.500 ₺ | 7.500 ₺ |
| 22.04.2026 | Sipariş | İade: 1 adet paspas | İade (−) | 900 ₺ | 6.600 ₺ |
| 10.05.2026 | Tahsilat | 2. taksit — Kart | Ödeme (−) | 2.500 ₺ | 4.100 ₺ |
Sayfanın üstündeki kartlar bu tabloyla tutar: Borç Toplamı 15.000 ₺, Ödeme/Tahsilat 10.900 ₺ (5.000 + 2.500 + 900 iade + 2.500), Güncel Bakiye +4.100 ₺ — Borclu. Ahmet Bey size 4.100 ₺ borçludur.
Müşteri karnesi — vade kararının kısayolu
Cari detayının üstündeki tek satırlık şerit, "bu adama veresiye verir miyim?" sorusuna otuz saniyede cevap verir. Üç bilgi taşır:
- Sipariş sayısı ve toplam tutar: "12 sipariş — toplam 84.300 ₺". Bu, müşterinin sizin için ne kadar değerli olduğunu gösterir.
- Son sipariş tarihi: Uzun süredir gelmeyen müşteri, Pazarlama ekranındaki "Uyuyanlar" segmentinin adayıdır.
- Ödeme düzeni: Yeşil nokta + "Ödeme düzeni temiz" ya da kırmızı nokta + "3 geciken taksit". Kırmızı görüyorsanız yeni veresiyeyi düşünerek verin.
Karar kuralı basit: yüksek ciro + yeşil nokta = rahat vade. Düşük ciro + kırmızı nokta = peşin ya da yüksek kapora.
Tedarikçi ekstresi neden eksi bakiye gösterir?
Tedarikçide mantık aynıdır, sadece yön terstir. Toptancıdan 32.000 ₺'lik mal aldığınızda cariye borç yazılır ve bakiye −32.000 ₺ olur; bu, sizin ona borçlu olduğunuz anlamına gelir. 12.000 ₺ ödeme yaptığınızda bakiye −20.000 ₺'ye çıkar. Sıfıra yaklaştıkça hesap kapanıyor demektir. Aynı mantık dikim atölyeleri için de geçerlidir: atölyeye iş gönderdikçe eksi büyür, ödeme yaptıkça küçülür.
Ekstrede satır silinmez — bu neden iyi bir şey?
HalıSoft hiçbir cari hareketini silmez. Yanlış girilen bir kayıt, ters yönlü ikinci bir kayıtla düzeltilir. İlk bakışta "keşke silebilsem" diye düşünebilirsiniz ama pratikte bunun tersini istersiniz: müşteriyle anlaşmazlık çıktığında ekstre eksiksiz olduğu için tartışma biter, personel hatası izlenebilir kalır, ay sonu kapanışı tutar. Kağıt defterde sildiğiniz satırın yerini bir daha bulamazsınız; burada bulursunuz.
İade ve değişimler de aynı mantıkla çalışır. Sipariş silinmez; düzeltme kaydı oluşur, cari ve stok yansıması işlenir ve geçmiş sipariş detayındaki "İade & Değişim Geçmişi" bölümünde kronolojik olarak izlenir.
Sıkça sorulan sorular
Ekstrede aynı gün iki satır var, biri sipariş biri peşinat. Neden ayrı?
Çünkü ikisi farklı şeydir: sipariş satırı borcun doğduğunu, peşinat satırı o borcun bir kısmının hemen ödendiğini gösterir. Ayrı tutulmaları ciro ve tahsilat raporlarının doğru çıkmasını sağlar. Tek satır olsaydı ne kadar sattığınızı göremezdiniz.
Bir satırın hangi siparişe ait olduğunu nasıl bulurum?
Sipariş kaynaklı satırlarda açıklamanın yanında "Siparişe git" bağlantısı vardır; tıklayınca doğrudan sipariş detayı açılır. Ayrıca açıklamada sipariş numarasının kısaltması yazar.
Ekstreyi müşteriye verebilir miyim?
Evet. Cari detayındaki "Ekstre" butonu yazdırmaya hazır bir döküm üretir; firma logonuz, ünvanınız ve iletişim bilgileriniz üstünde yer alır. Kâğıda basıp imzalatabilir veya PDF olarak WhatsApp'tan gönderebilirsiniz.
Dikim satırındaki metraj dökümü nereden geliyor?
Perde kalemini atölyeye gönderdiğinizde panel dikim ücretini hesaplarken kullandığı verileri açıklamaya yazar: kumaş metrajı, birim ücret, pile tipi ve oda adı. Bu sayede atölyeyle ay sonu mutabakatında hangi işin ne kadar tuttuğu tartışmasız olur.